Łupież. Z medycznego punktu widzenia to nadmierne łuszczenie się naskórka owłosionej skóry głowy z towarzyszącym mu procesem zapalnym. Dla Ciebie to małe łuski sypiące się ze skóry głowy. Lupież to uciążliwy, nawracający i nieestetyczny problem. Przy odrobinie systematyczności możemy z nim skutecznie walczyć.

Skąd "to" się bierze?

Według dermatologów, w powstawaniu łupieżu bierze udział grzyb Malassezia farfur (dawniejsza i do dziś potocznie używana jego nazwa to Pityrosporum ovale). Grzyb ten żyje na skórze bardzo wielu z nas, w harmonii z innymi drobnoustrojami. Pod wpływem łojotoku zaczyna się nadmiernie namnażać i obficiej przetwarzać wydzielinę tłuszczową skóry głowy. Skutkiem tego jest wytwarzanie tzw. wolnych kwasów tłuszczowych, które drażniąc skórę głowy, powodują złuszczanie naskórka właśnie w postaci płatków łupieżu. Płatki te to niedojrzałe zlepione komórki naskórka, które zbyt wcześnie oderwały się od skóry.

Wśród pozostałych przyczyn łupieżu lekarze wskazują na:

• niewłaściwą dietę (m.in. brak wit. F);
• złą pielęgnację włosów (mycie włosów szamponem zawierającym silne detergenty, które przesuszają skórę głowy, nadmierne używanie środków do stylizacji włosów - żeli, pianek, lakierów, farb koloryzujących);
• stres, zmęczenie;
• zaburzenia hormonalne.

Co jest, a co nie jest łupieżem?

Potocznie łupieżem nazywamy nadmierne łuszczenie się owłosionej skóry głowy. Dermatolodzy uzupełniają tę definicję o zastrzeżenie, że zmianom nie może towarzyszyć stan zapalny. Podobne do łupieżu i niekiedy z nim mylone są inne schorzenia skóry:

• łuszczyca - umiejscowiona na skórze głowy przypomina łupież tłusty; w takiej sytuacji diagnozę może potwierdzić tylko szczegółowy wywiad lekarski wsparty histopatologicznym badaniem wycinka skóry
• pseudotinea amiantacea - choroba ta nie ma odpowiednika w języku polskim. Charakteryzuje się występowaniem grubych, białoszarych łusek; nie powoduje jednak zmian zapalnych ani zmiany kondycji włosów
• grzybica - może przypominać łupież zwykły albo tłusty, zawsze powoduje zmianę wyglądu włosów, które stają się szare lub białawe, a tuż nad skórą - łamiące się i matowe.

Zwykły czy tłusty?

Łupież prawdziwy występuje w dwóch odmianach. Łupież suchy (zwykły) charakteryzuje się:

• występowaniem łusek drobnych, suchych i białych,
• brakiem zmian zapalnych,
• dobrą kondycją włosów, które mogą być co prawda suche i łamliwe, ale nie wypadają.

Łupież ten zwykle dotyka osób przed 20. rokiem życia i może przekształcić się w łojotokowy.

Łupież tłusty (łojotokowy) objawia się:

• występowaniem łusek tłustych, żółtych, które tworzą nawarstwiające się "strupy",
• uszkodzeniem włosa - konsekwencją tego typu łupieżu jest tzw. łysienie łojotokowe,
• świądem.

Łupież tłusty częściej dotyczy mężczyzn niż kobiet.

Istnieje również odmiana zwana "łupieżem pstrym", która atakuje także skórę nieowłosioną (jej przyczyną jest infekcja drożdżakowa).

Opanuj łupież!

Jeśli łupież nie jest nasilony, możemy próbować poradzić sobie z nim samodzielnie.

1. Skórę głowy musimy traktować tak samo jak wrażliwą skórę twarzy - czyli niezwykle łagodnie:

• nie możemy drażnić, drapać skóry głowy
• nie powinniśmy się intensywnie czesać (nadzieja, że łuski da się wyczesać, jest nadzieją płonną)
• należy ograniczyć stosowanie kosmetyków do stylizacji (pianek, żeli, lakierów, a całkowicie wyeliminować te, które mają w swoim składzie alkohol)
• dobrze byłoby zrezygnować z suszarki, gdyż gorące powietrze dodatkowo przesusza i podrażnia skórę głowy.
  

2. Walcz z potencjalnymi przyczynami łupieżu:

• sprawdź, czy dotyczą nas problemy mogące nasilić łupież (alergia, stres); jeśli tak - postarajmy się je wyeliminować lub leczyć
• zadbaj o dietę - bogatą w naturalne witaminy-zwłaszcza z grupy B (szczególnie wit.B6) oraz wit F i mikroelementy: krzem, siarkę i cynk.

3. Zlikwiduj objawy, wybierając odpowiedni szampon przeciwłupieżowy:

• przy łupieżu łagodnym - szampon, który w swoim składzie zawiera Pirytionian cynku i siarczek selenu
• przy łupieżu nasilonym (zwłaszcza łojotokowym) - preparat dostępny w aptece, zawierający substancje przeciwgrzybiczne np. 2% ketokonazol, flutrimazol, climbazoli i cyklopiroks).

Kiedy iść do lekarza?

Do dermatologa powinniśmy się udać, gdy:

• łupież jest bardzo obfity
• skóra jest silnie zaczerwieniona i swędzi
• nasiliło się wypadanie włosów
• preparat dostępny bez recepty nie pomaga.